Chłopiec na szczycie góry i Chłopiec w pasiastej piżamie. John Boyne

John Boyne w swoich dwóch książkach postanowił stworzyć fikcję literacką która przybliża nam świat II Wojny Światowej. Jedna od strony dziecka przywiązanego do oprawcy a druga od strony dziecka będącego ofiarą. 

recenzja„Chłopiec na szczycie góry” to opowieść, która bardzo dobrze ukazuje proces prania mózgu, siłę charakteru oraz jego miękkość i ogromną podatność materiału, potrzebę zaleczenia ran  i jednoczesną charyzmę.W czasie II Wojny Światowej nie tylko dzieci były zauroczone Hitlerem dotyczy to także dorosłych. Dlatego w Pieterze (kiedyś dobrym chłopcu) odnajdziemy wiele ludzkich twarzy, tak okrutnie okaleczonych i zmienionych, przez los, okoliczności, wydarzenia i przeżycia.

(…) może traktować innych ludzi tak, jak nigdy by nie mógł, nosząc normalne ubranie. Mundury pozwalają nam praktykować okrucieństwo bez poczucia winy…
(John Boyne z książki „Chłopiec na szczycie góry”)

góraW książce przyglądamy się powolnej ale bardzo potwornej metamorfozie dobrego młodego chłopca w okrutnego i bezwzględnego młodego człowieka. Historia ta porusza ale jednocześnie przeraża. Zmusza czytelnika do przemyśleń i analizowania, do zastanowienia się nad tym jak mroczny i zawiły potrafi być ludzki umysł.

Tylko nigdy nie wmawiaj sobie, że nie wiedziałeś.
Bo to by była najgorsza zbrodnia.
(John Boyne z książki „Chłopiec na szczycie góry”)

Warto skupić swoją uwagę na chwilę nad stylem Johna Boyne który podobnie jak w „Chłopiec w pasiastej pidżamie” jest bardzo oszczędny w słowach. Autor nie koloryzuje, unika patosu, stara się nie popadać w dramatyzm. Autor ma pełną świadomość trudności tematu którym się zajmuje w obu tych publikacjach. Dlatego też nie upiększa tematu i dlatego treść jest bardzo ascetyczna.

Natomiast książka „Chłopiec w pasiastej pidżamie” opowiada o losach przyjaźni dwóch chłopców, żyjących w dwóch odrębnych i zupełnie innych światach: Bruno żyjący w rzeczywistości świata oficera III Rzeszy którego jest synem a Szmul- chłopiec który trafił do obozu koncentracyjnego.

Na czym właściwie polega różnica – zastanawiał się [Bruno]. I kto decyduje, którzy ludzie mają nosić pasiaste piżamy, a którzy mundury?
(John Boyne (z książki Chłopiec w pasiastej piżamie)

pidżamaZanim przeczytałam książkę zobaczyłam film nakręcony na podstawie właśnie książki. Pamiętam dokładnie jakie wrażenie zrobił na mnie, jak bardzo do głębi mnie dotknął a zakończenie wydawało mi się nierealne i nie prawdziwe.  Po prostu straszne. Jednak moim zdaniem każdy powinien przeczytać książkę i zobaczyć film aby mieć świadomość jak okrutny i przewrotny potrafi być los.

- Ciekawi mnie to ogrodzenie – odparł głośno Brudno, uznawszy, że od tego właśnie trzeba zacząć. – Chcę wiedzieć, po co tu stoi.
[…]
– To ty nie wiesz? – spytała.
– Nie. I nie rozumiem, czemu nam nie wolno przechodzić na drugą stronę. Dlaczego zabraniają nam się tam bawić?
Ze wzrokiem utkwionym w bracie, Gretel nagle wybuchnęła śmiechem i zamilkła, gdy do niej dotarło, że pyta ją absolutnie poważnie.
– Bruno – powiedziała dziecinnym tonem, tak jakby to było oczywiste. – Ogrodzenie nie jest po to, żebyśmy my tam nie chodzili. To im ma uniemożliwić przechodzenie tutaj.
Brunonowi jednak nic to nie wyjaśniło.
– No, ale dlaczego? – zapytał.
– Bo ich się musi trzymać razem – wyjaśniła siostra.
– Znaczy: z rodzinami?
– Tak, z rodzinami. Ale też chodzi o gatunek.
– A jaki to gatunek? Powiedz!
Wzdychając, Gretel pokręciła głową.
– Żydzi, Bruno. Nie wiesz? Dlatego ich należy trzymać osobno. Żeby się z nami nie kontaktowali.
(John Boyne (z książki „Chłopiec w pasiastej piżamie”)

Bardzo pozytywnym zabiegiem jest to że fabuła pozostała bardzo sprawnie połączona z tłem historycznym. Wszystko jest opisane bardzo realistycznie i niezwykle prawdziwie w obu książkach.

Bohaterowie obu książek są postaciami z krwi i kości które rzeczywiście mogły być postaciami prawdziwymi żyjącymi w tamtych czasach.

Obie te historie niosą z sobą przesłanie o tym jak okrutna jest wojna i jak odczłowiecza. Mówią też o tym, że każdy człowiek jest równy niezależnie od swojego pochodzenia, każdy ma taką samą godność i nie zależnie od tego jak bardzo oprawcy będą próbowali tę godność zdeptać człowiek w swoim sercu zachowuje swoją „ludzką naturę”.
Mimo bardzo trudnego tematu książki są niezwykle wartościowe i poruszające i warte tego żeby je poznać.

Bardzo dziękujemy wydawnictwu Replika za egzemplarze recenzyjne obu tytułów.
replika

 

Podaj dalej! Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Pin on PinterestShare on LinkedInEmail this to someonePrint this page